Ғылымды қолдау – ел дамуының стратегиялық бағыты (ЦУР 4 – Сапалы білім, ЦУР 9 – Индустрия, инновациялар және инфрақұрылым).

Qazaq Uni ақпараттық порталында Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті физика-техникалық факультетінің электроника және астрофизика кафедрасының оқытушысы Ерғали Курмановтың сұхбаты жарияланды. Сұхбат Қазақстандағы ғылымды мемлекеттік қолдау және ғылыми зерттеулерді қаржыландыру көлемінің артуы мәселелеріне арналған. Онда елдегі ғылыми саланың даму үрдістері, сондай-ақ ғылыми зерттеулер жүргізу үшін қолайлы жағдайлар қалыптастырудағы мемлекеттің рөлі жан-жақты қарастырылады.

Сұхбат барысында Ерғали Курманов соңғы жылдары Қазақстанда ғылыми зерттеулерді қаржыландыру көлемінің біртіндеп артып келе жатқанын атап өтті. Оның айтуынша, ғылыми қызметті мемлекеттік деңгейде қолдау қазіргі ғылымның дамуы үшін аса маңызды факторлардың бірі болып табылады. Қаржыландыру көлемінің артуы ғалымдарға жаңа ғылыми жобаларды жүзеге асыруға, іргелі және қолданбалы зерттеулер жүргізуге, сондай-ақ халықаралық ғылыми бағдарламалар мен академиялық ынтымақтастыққа белсенді қатысуға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде университеттер мен ғылыми-зерттеу институттарының ғылыми әлеуетін нығайтып, тұрақты ғылыми ортаның қалыптасуына ықпал етеді.

Сұхбатта гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру тетіктерінің кеңеюіне ерекше назар аударылады. Бұл құралдар ғылымды қолдаудың мемлекеттік саясатының маңызды элементтері болып табылады және зерттеушілерге ғылыми жобаларды іске асыру үшін қажетті ресурстар алуға мүмкіндік береді. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландырудың арқасында стратегиялық маңызы бар ғылыми-технологиялық міндеттерді шешуге бағытталған ұзақ мерзімді кешенді зерттеулер жүргізуге жағдай жасалады.

Ерғали Курмановтың пікірінше, ғылымды жүйелі әрі дәйекті қолдау ғылыми саланың тұрақты дамуы үшін шешуші мәнге ие. Ғылыми зерттеулерге инвестиция көлемінің артуы ғылыми жарияланымдардың сапасын арттырумен қатар, жаңа технологиялар мен инновациялық шешімдердің дамуына ықпал етеді. Жаһандық бәсекелестік жағдайында ғылыми әлеует мемлекеттердің экономикалық және технологиялық дамуын айқындайтын негізгі факторлардың біріне айналып отыр.

Сұхбатта жас ғалымдарды қолдау мәселесіне де ерекше назар аударылады. Соңғы жылдары Қазақстанда жас зерттеушілердің ғылыми мансабын дамытуға бағытталған бірқатар мемлекеттік бағдарламалар жүзеге асырылуда. Олардың қатарында ғылыми гранттар, академиялық ұтқырлық бағдарламалары, халықаралық тағылымдамалар және бірлескен ғылыми жобалар бар. Мұндай бастамалар жас мамандардың кәсіби өсуіне қолайлы жағдай жасап, қазақстандық ғалымдардың жаңа буынын қалыптастыруға ықпал етеді.

Сонымен қатар ғылымды қаржыландыру көлемінің артуы ғылыми инфрақұрылымның дамуына да оң әсерін тигізеді. Заманауи зертханалық жабдықтарды жаңарту, жаңа ғылыми орталықтар құру, халықаралық ғылыми қондырғыларға қолжетімділікті кеңейту және ғылыми зерттеулер нәтижелерін өндіріс саласына енгізу қазіргі ғылымның дамуының маңызды бағыттары болып табылады. Ғылыми инфрақұрылымның жаңартылуы студенттер мен жас ғалымдардың озық ғылыми технологиялармен жұмыс істеуіне мүмкіндік беріп, олардың практикалық тәжірибесін арттыруға жағдай жасайды.

Сұхбатта сондай-ақ ғылым, білім беру және өндіріс арасындағы өзара байланысты нығайтудың маңыздылығы атап өтіледі. Университеттер, ғылыми-зерттеу институттары және өндірістік кәсіпорындар арасындағы серіктестікті дамыту ғылыми нәтижелерді өндірісте тиімді қолдануға, инновациялық қызметтің қарқынын арттыруға және пәнаралық зерттеулердің дамуына ықпал етеді.

Сонымен қатар ғылыми зерттеулерді қаржыландыру көлемінің артуы Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізумен де тығыз байланысты екені атап өтіледі. Атап айтқанда, бұл үрдіс ТДМ 4 «Сапалы білім», ТДМ 9 «Индустрия, инновациялар және инфрақұрылым» және ТДМ 17 «Тұрақты даму мақсаттары үшін әріптестік» мақсаттарын жүзеге асыруға ықпал етеді. Ғылымды қолдау, инновацияларды дамыту және халықаралық ғылыми ынтымақтастықты кеңейту елдің тұрақты технологиялық және экономикалық дамуына негіз болады.

Жалпы алғанда, сұхбатта атап өтілгендей, ғылыми зерттеулерді қаржыландыру көлемінің тұрақты түрде артуы Қазақстанның ғылыми әлеуетін нығайтуға, отандық ғылымның халықаралық деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігін арттыруға және инновациялық экономиканың дамуына ықпал етеді.

Сұхбаттың толық нұсқасын келесі сілтеме арқылы оқуға болады:
https://qazaquni.kz/kogam/164733-gylymi-zertteulerdi-qarzylandyru-kolemi-zyl-saiyn-ulgaiyp-keledi-ergali-qurmanov